Chủ đề:
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước mang đặc trưng tâm lý – xã hội cao
Nội dung
1.
Lao động trong cơ quan hành chính nhà
nước
1.1 Chủ thể
1.2 Đối tượng
1.3 Nội dung
2.
Lao động trong cơ quan hành chính nhà
nước mang đặc trưng tâm lý xã hội cao
2.1 Tại sao lao động trong cơ quan hành
chính nhà nước mang đặc trưng tâm lý – xã hội cao?
2.1.1 Hoạt động lao động trong cơ quan hành chính nhà nước là hoạt động lao
động trí óc và mang nhiều tính sáng tạo
2.1.2 Là hoạt động quản lý con người
2.1.3 Chủ thể lao động trong cơ quan hành chính nhà nước là cán bộ, công chức –
là chủ thể có ảnh hưởng rất lớn trong dư luận và đánh giá của xã hội
2.1.4 Lao động trong cơ quan hành chính nhà nước vừa mang tính khoa học vừa mang
tính nghệ thuật
2.1.5 Lao động trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện những công việc mang
tính phục vụ
2.1.6 Hoạt động lao động trong cơ quan hành chính nhà nước có ảnh hưởng rất lớn
đến đời sống xã hội
2.1.7 Các nguyên nhân khác
2.2 Đặc trưng tâm lý – xã hội trong hoạt
động lao động trong cơ quan hành chính nhà nước biểu hiện như thế nào?
2.2.1 Thể hiện trong quy định của pháp luật
2.2.2 Thể hiện trên thực tế
3. Kết
luận
Phần chi tiết:
1. Lao động trong cơ quan hành chính nhà nước
1.1
Chủ thể
Những
người làm việc trong cơ quan HCNN bao gồm nhiều chủ thể khác nhau, như: cán bộ,
công chức, lao động hợp đồng dài hạn, lao động hợp đồng ngắn hạn, lao động theo
hình thức thuê mướn thực hiện công việc…
Theo quy định của luật cán bộ công chức:
1. Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn,
bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản
Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố
trực thuộc trung ương, ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong biên
chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
2. Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ
nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam,
Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong
cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân
chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân
dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh
đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị - xã hội, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách
nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp
công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo
quy định của pháp luật.
3. Cán bộ xã, phường, thị trấn là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ
theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó
Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là
công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc
Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
1.2
Đối tượng
Thứ nhất: đối tượng
của lao động trong cơ quan hành chính nhà nước trước hết phải kể đến con người,
trong đó bao gồm cán bộ công chức, các cấp cũng như các công dân. Lao động
trong cơ quan hành chính nhà nước trước hết là sự chỉ đạo, phối hợp hoạt động
giữa cấp trên với cấp dưới và những lao động ngang hàng với nhau theo thứ bậc
nền hành chính.
Ví dụ: trong công tác định biên, Sở Nội vụ
các tỉnh thực hiện tổng hợp và hướng dẫn xác định biên chế tại địa phương rồi
báo cáo lên Bộ Nội vụ; khi ban hành một quyết định hành chính, thủ trưởng cơ
quan cần phải chỉ đạo bộ phận văn phòng lưu lại các quyết định và văn bản liên
quan...
Thứ hai: Các loại
văn bản quyết định quản lý, văn bản pháp lý, hồ sơ, đơn thư khiếu nại, tố cáo,…
Bản chất của quản lý chính là ra các quyết định quản lý, nên đối tượng của lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước tất yếu phải có các văn bản, hồ sơ cũng
như giấy tờ liên quan
Ví dụ: đơn khiếu nại của công dân về việc
quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, biên bản phạt người tham gia
giao thông khi vượt đèn đỏ, các văn bản pháp luật...
Thứ
ba: các vấn đề quản lý theo thẩm quyền
Ví dụ: Chính phủ thống nhất quản lý việc thực hiện các
nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Nhà
nước
Thứ tư: các đối
tượng quản lý đặc thù khác
Ví dụ: chỉ có tỉnh nào giáp biên giới thì trong cơ cấu
của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh mới có Sở Ngoại vụ
1.3
Nội dung
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện nhiều hoạt động khác nhau,
trong đó bao gồm các nội dung chính sau:
·
Quản lý cán bộ, công chức, nhân viên; đánh giá thực thi
công việc; bố trí, sắp xếp công việc; đề bạt, luân chuyển Cán bộ, công chức,…
·
Ra quyết định quản lý: tuyển dụng, bổ nhiệm, khen
thưởng, kỷ luật, đề bạt, chuyển ngạch, luân chuyển; quyết định thành lập, sáp
nhập, chia tách tổ chức,…
·
Báo cáo, giải trình nội dung công tác;
·
Tiếp đón công dân, giải quyết hồ sơ thủ tục.
·
Thực hiện một số công việc mà chỉ nhà nước mới đảm
nhận (tư nhân không muốn làm, liên quan dến bí mật quốc gia…)
2.
Lao động trong cơ quan HCNN mang đặc tính tâm lý – xã
hội cao
Một
trong những đặc trưng riêng có của lao động trong cơ quan hành chính nhà nước
là mang đặc tính tâm lý xã hội cao.
Để
làm rõ đặc trưng này của lao động trong cơ quan hành chính nhà nước cần làm rõ
hai vấn đề cơ bản:
Một là, tại
sao lao động trong cơ quan hành chính nhà nước lại mang đặc tính tâm lý – xã
hội cao?
Hai là,
biểu hiện của đặc tính tâm lý xã hội của lao động trong cơ quan hành chính nhà
nước?
2.1 Tại sao
lao động trong CQHCNN mang đặc tính tâm lý - xã hội cao?
Lao động trong cơ quan hành chính nhà nước
mang đặc trưng tâm lý – xã hội cao xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm:
2.1.1 Hoạt động
lao động trong cơ quan hành chính nhà nước là hoạt động lao động trí óc và mang
nhiều tính sáng tạo
Đặc trưng chung của hoạt động lao động trong cơ quan hành chính nhà nước
là lao động trí óc. Đặc trưng chung đó chính là đặc điểm cơ bản mà từ đó dẫn
đến những đặc điểm khác của hoạt động lao động quản lý và những yêu cấu cần
được lưu ý trong quá trình tổ chức lao động cho lao động trong các cơ quan hành
chính.
Lao động trí óc có thể hiểu là sự tiêu hao sức lao động dưới tác động chủ
yếu về các khả năng trí tuệ và thần kinh tâm lý đối với con người trong quá
trình lao động. Do đó, khi nói ‘hoạt động lao động trong cơ quan hành chính nhà
nước là lao động trí óc” có nghĩa là: đó là hoạt động lao động chủ yếu bằng trí
óc.
Vì là hoạt động lao động chủ yếu bằng trí óc nên hoạt động lao động của
lao động trong cơ quan hành chính nhà nước mang đặc tính sáng tạo nhiều hơn so
với lao động chân tay.
Ví dụ: việc ban hành nghị định 204/2004/NĐ-CP
của Chính Phủ về Về chế
độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, muốn
ban hành được nghị định này, Chính phủ phải tính đến nhiều yếu tố khác nhau,
nhu: điều kiện sinh hoạt của cán bộ công chức, giá cả sinh hoạt, giá cả các
dịch vụ sinh hoạt và tiêu dùng, công chức có động lực làm việc như thế nào khi
áp dụng hệ thống thang bảng lương theo nghị định...
tất cả
những điều đó đều cho thấy không phải bằng sức lao động cơ bắp đã có thể hoàn
thành được công việc trong cơ quan hành chính nhà nước mà luôn phải huy động và
sử dụng rất nhiều đến hoạt động trí óc và thần kinh của người lao động.
2.1.2 Là hoạt động quản lý con người
Không có hoạt động
nào phức tạp bằng những hoạt động liên quan đến con người, nhất là hoạt động
quản lý con người. Con người vừa là chủ thể vừa là đối tượng trong quản lý. Con
người có tâm lý, có hành vi rất phức tạp vì con người có trí óc, có tình cảm,
xúc cảm, và trong những trường hợp khác nhau thì tâm lý cũng như hành vi của
con người cũng khác nhau.
Hoạt động quản lý
con người trong cơ quan hành chính nhà nước trước hết là quản lý chính những
người làm việc trong cơ quan hành chính nhà nước.
Ví dụ: chủ tịch UBND tỉnh quản lý Giám đốc các Sở, chủ tịch
Thứ
hai là quản lý các đối tượng là con người trong xã hội
Ví dụ: quản lý hành vi tham gia giao thông người tham gia giao thông,
đăng ký tạm trú tạm vắng…
2.1.3 Chủ thể lao động trong cơ quan hành
chính nhà nước là cán bộ, công chức – là chủ thể có ảnh hưởng rất lớn trong dư
luận và đánh giá của xã hội
Chủ thể lao động trong cơ
quan hành chính nhà nước chủ yếu là cán bộ công chức, trong xã hội hiện nay cán
bộ công chức luôn là đối tượng đánh giá và được đem ra so sánh nhiều nhất trong
xã hội về nhiều mặt như: tiền lương, đạo đức, văn hóa giao tiếp, văn hóa tham
gia vào các hoạt động của cộng đồng... Nên lao động của cán bộ công chức mang
tính nhạy cảm cao và có ảnh hưởng tâm lý xã hội lớn đến các đối tượng trong xã
hội.
Ví dụ: tiền
lương tối thiểu áp dụng cho cán bộ công chức hiện nay là 1.050.000 đồng, đó
luôn là tiêu chí đánh giá và so sánh với các chủ thể hưởng làm công ăn lương
khác trong xã hội
2.1.4 Lao động trong cơ quan hành chính nhà
nước vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật
Điều này thể hiện rất rõ
trong việc ban hành một quyết đinh quản lý, một quyết đinh quản lý muốn ban
hành và thực hiện tốt trên thực tế phải đảm bảo hai yếu tố là hợp pháp và hợp
lý.
Có những quyết định quản
lý ban hành hợp pháp nhưng không thể tiến hành trên thực tế vì không phù hợp
với văn hóa cũng như phong tục của cộng đồng dân cư hay không phù hợp với điều
kiện thực tế
Ví dụ: thực
hiện lưu hành tiền xu ở Việt Nam trong những năm trước đã không thành công vì
người dân không chấp nhận với những đồng tiền xu dễ rơi và không được sử dụng
nhiều vì số lượng các máy bán hàng tự động trên cả nước là rất ít; việc triển
khai thực hiện đề án 112 về xây dựng chính phủ điện tử, điều này là hợp với chủ
trương đường lối phát triển của Đảng và nhà nước, tuy nhiên cơ sở vật chất cho
việc tiến hành thực hiện đề án và các điều kiện liên quan khác đặc biệt là
trình độ sử dụng công nghệ thông tin của cán bộ công chức còn hạn chế...
2.1.5 Lao động trong cơ quan hành chính nhà
nước thực hiện những công việc mang tính phục vụ
Toàn bộ hoạt động
của bộ máy hành chính nhà nước thực chất mang tính phục vụ xã hội, cơ quan nhà
nước chỉ làm những việc mà tư nhân không muốn làm, tư nhân không thể làm hoặc
những công việc liên quan đến bí mật quốc gia.
Bản
thân hoạt động hành pháp thực chất là đưa pháp luật vào đời sống, dưới góc độ
này nó mang tính chất phục vụ quyền lập pháp
Cơ quan hành chính
nhà nước hoạt động không vì mục đích tự thân mà hoạt động vì lợi ích chung cho
toàn xã hội.
Ví
dụ: việc tiến hành tiêm vacxin phòng chống các bệnh cho trẻ em đều do nhà nước
thực hiện mà đứng đầu là Bộ Y tế, các công việc này mang lại lợi nhuận rất thấp
thậm chí là dễ lỗ vốn nên tư nhân không làm, và đều do nhà nước thực hiện, trên
thực tế nhà nước phải bù lỗ hoặc tiến hành tiêm miễn phí cho người dân; việc
kiểm định chất lượng hàng hóa của cơ quan quản lý chất lượng không nhằm đem lại
lợi nhuận mà nhằm đảm bảo hàng hóa và dịch vụ trên thị trường được đảm bảo về
chất lượng và an toàn cho người dân...
2.1.6 Hoạt động lao động trong cơ quan hành
chính nhà nước có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống xã hội
Hoạt động lao động
trong CQHCNN ảnh hưởng đến nhiều đối tượng trong xã hội.
Ví dụ: ban hành và thực hiện việc cho sinh viên có
điều kiện khó khăn vay vốn để có tiền đi học tạo điều kiện rất lớn cho một bộ
phận rất lớn các gia đình có điều kiện khó khăn cho con em đi học; và các ví dụ
điển hình khác như ban hành chính sách xóa đói giảm nghèo, cải cách hành
chính...
Các
quy định, các chính sách ban hành không phải chỉ tác động trong thời gian ngắn
và tầm ảnh hưởng nhỏ.
Ví dụ:
tiến hành tăng lương tối thiểu làm ảnh hưởng rất lớn đến giá cả sinh hoạt và
tiêu dùng trong xã hội cũng như mức lương của các nhóm lao động khác trong xã
hội nhất là khu vực tư nhân.
Ban hành các chính
sách có nội dung liên quan đến các vấn đề kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
và phát triển ổn định, bền vững.
Lao động trong cơ quan HCNN cần thận trọng,
chính xác, khách quan và đảm bảo công bằng xã hội.
2.1.7 Các nguyên nhân khác
Bên cạnh các nguyên nhân
kể trên còn nhiều nguyên nhân khác trực tiếp hoặc dán tiếp tạo ra đặc trưng tâm
lý – xã hội cao cho hoạt động lao động trong cơ quan hành chính nhà nước, như:
·
Lao động
mang tính gián tiếp – không trực tiếp tạo ra của cải cho xã hội
·
Hoạt động
lao động được đảm bảo từ ngân sách nhà nước
·
...
2.2 Biểu
hiện của đặc tính tâm lý-xã hội của lao động trong CQHCNN
Biểu hiện của đặc trưng tâm lý- xã hội
của lao động trong cơ quan hành chính nhà nước được thể hiện dưới nhiều góc độ
khác nhau, trong đó quan trọng và nổi bật nhất là biểu hiện ở khía cạnh quy
định của pháp luật và biểu hiện trên thực tế.
2.2.1 Biểu hiện ở khía cạnh pháp luật
Điều
3 quy định nguyên tắc thực thi công vụ: “Bảo
vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” điều
này thể hiện tính phục vụ trong
lao động thuộc CQHCNN,và “Công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền
và có sự kiểm tra, giám sát”.
Điều 17 luật cán bộ công chức quy định: “Cán
bộ, công chức phải gần gũi với nhân dân; có tác phong, thái độ lịch sự, nghiêm
túc, khiêm tốn; ngôn ngữ giao tiếp phải chuẩn mực, rõ ràng, mạch lạc”
Điều 18, 19, 20 quy định những việc cán bộ công chức
không được làm, như:“không phân biệt đối xử dân
tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo dưới mọi hình thức”,“không
được tiết lộ thông tin liên quan đến bí mật nhà nước dưới mọi hình thức”…
Những quy định trên của luât cán bộ công chức
cho thấy hoạt động lao động của cán bộ công chức luôn có một chuẩn mực nhất
định đòi hỏi cán bộ, công chức phải tuân thủ trong thực thi công việc.
Ở
khía cạnh pháp luật, lao động trong cơ quan hành chính nhà nước cũng thể hiện
được đặc trưng tâm lý xã hôi cao nhưng chủ yếu chỉ thể hiện một cách gián tiếp,
mà đặc trưng này chủ yếu thể hiện trên thực tế nhiều hơn.
2.2.2 Biểu hiện trên thực tế
Thứ nhất, nhu cầu xã hội
Nắm
bắt nhu cầu xã hội và đưa ra các chính sách thích hợp, các chiến lược, chính
sách trong quản lý hành chính nhà nước luôn phải xuất phát từ thực tế, phải dựa
trên nhu cầu thực tế của đời sống xã hội. Điều này được thể hiện rõ nét trên
thực tế.
Ví dụ:
·
Quyết định xây dựng đường cao tốc trên cao từ ngã tư Mai Dịch đến Pháp
Vân nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, vì với hệ thống giao thông hiện
tại dưới mặt đất thì trong tương lai sẽ không đáp ứng nổi nhu cầu đi lại của
hàng trăm khu chung cư cao tầng tại khu vực này.
·
Quyết định xây dựng nhà máy lọc dầu Dung Quất nhằm đáp ứng nhu cầu về
xăng dầu của cả nước trong tương lai, và quyết định đặt nhà máy lọc dầu Dung
Quất tại Quảng Ngãi với nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân quan trọng
là thúc đẩy kinh tế miền trung phát triển hơn.
·
Đề xuất tăng lương tối thiểu...
Thứ hai, tạo điều kiện duy trì và
phát triển các mối quan hệ xã hội, tăng khả năng trao đổi thông tin
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước giúp tạo điều kiện và duy trì các mối
quan hệ xã hội, tăng khả năng trao đổi thông tin
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước trước hết giúp tạo lập mối quan hệ với
chính những người lao động trong việc phối hợp, hợp tác lao động trong giải
quyết chức năng, nhiệm.
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước còn giúp tạo lập mối quan hệ giữa nhà
nươc với nhân dân với doanh nghiệp thông qua giải quyết các nhu cầu của người
dân trong phạm vi thẩm quyền của cơ quan.
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước giúp cơ quan hành chính nhà nước truyền
đạt các chủ trương, chính sách đến với các tầng lớp dân cư, và ngược lại giúp
cơ quan nắm bắt được các thông tin phản hổi từ phía người dân
Ví dụ: trong việc giải quyết khiếu nại hành
chính giúp cơ quan nhà nước tìm ra được những sai sót trong cơ chế, chính sách
và giúp bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của nhân dân từ đó nâng cao hiệu lực hiệu
quả của quản lý nhà nước.
Thứ ba, phát huy khả năng sáng tạo
Lao động trong cơ quan hành chính nhà nước
không đơn giản là tiến hành theo các quy luật hay quy trình định sẵn mà trên
thực tế cần phải sáng tạo cho phù hợp với thực tế.
Thêm
vào đó lao động trong cơ quan hành chính nhà nước là lao động trí óc, hoạt động
trí óc của người lao động luôn thay đổi cho phù hợp với thực tế chứ không theo
một định luật nào cả.
Ví dụ: trong việc tuyên
truyền, phổ biến chính sách cho nhân dân vùng cao, đồng bào dân tộc thiểu số,
đó là công việc rất khó khăn vì không phải người dân nào cũng biết chữ để đọc
các quy định của pháp luật nên phải tùy vào tình hình thực tế để cán bộ công
chứ phải học tiếng của đồng bào thiểu số hoặc biên soạn các quy định thành
tiếng dân tộc cho người đồng bào có thể hiểu rõ
Thứ tư, hình thành tập thể lao động
tốt
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước bản thân đã hình thành nên tập thể lao
động do sự phối hợp hoạt động theo quy định của pháp luật.
Ví dụ: trong việc giải quyết
văn bản đến cơ quan, bộ phận văn thư phải phân loại sơ bộ sau đó vào sổ lưu rồi
gửi đến các phòng ban chuyên môn, tuy nhiên trước đó phải được trình đến Chánh
văn phòng, trưởng phòng hành chính hoặc thủ trưởng cơ quan.
Trong
hoạt động của người lao động trong cơ quan hành chính nhà nước trên thực tế sẽ
hình thành nên tập thể lao động thông qua cách thức giao tiếp cũng như phối hợp
giữa các cá nhân cũng như các bộ phận với nhau từ đó hình thành nên tập thể lao
động thống nhất trong cơ quan.
Thứ năm, Hoạt động lao động trong
cơ quan hành chính nhà nước mang tính liên đới cao:
Về trách nhiệm: một quyết định quản lý được ban
hành sẽ liên đới trách nhiệm tới nhiều người;
Về hệ quả: các tổ chức, cá nhân là những đối tượng
nằm trong diện ảnh hưởng khi một quyết định được ban hành.
Ví
dụ: Quyết định điều chỉnh khung xử phạt đối với người tham gia giao thông vi
phạm luật giao thông. Nếu khung xử phạt không mang lại hiệu quả thậm chí gây
cản trở hoạt động của chủ thể cũng như đối tượng quản lý thì chủ thể ban hành
phải chịu trách nhiệm theo quy định. Bên cạnh đó, đối tượng ảnh hưởng sẽ là
toàn bộ những người tham gia giao thông trong phạm vi lãnh thổ quốc gia không
phân biệt người trong nước hay ngoài nước.
Thứ sáu,
các biểu hiện khác
Một quyết định quản lý hành chính ban hành phải đảm
bảo hai yêu cầu hợp pháp và hợp lý.
Cán bộ công chức thường là đối tượng đầu tiên được
so sánh, đánh giá trong xã hội về: tiền lương, mức sống, đạo đức, chế độ làm
việc, nghỉ ngơi…
3. Kết luận
Lao
động trong cơ quan hành chính nhà nước là lao động do những người làm việc
trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện.
Hoạt
động lao động trong cơ quan hành chính nhà nước mang nhiều đặc trưng, trong đó
cần phải kể đến đặc trưng tâm lý – xã hội. Đặc trưng này xuất phát từ nhiều
nguyên nhân như: lao động trong cơ quan hành chính nhà nước là lao động trí óc,
đối tượng quản lý là con người... và đặc trưng này còn được thể hiện trong quy
định của pháp luật và được thể hiện rõ nét trên thực tế.
Nhóm sinh viên lớp KH10NS1 thực hiện.
Nhận xét
Đăng nhận xét