Đặc trưng lao động trong cơ quan hành chính nhà nước - phần 1

Chủ đề:
HOẠT ĐỘNG TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CÓ NỘI DUNG ĐA DẠNG, KHÓ XÁC ĐỊNH VÀ KẾT QUẢ LAO ĐỘNG KHÔNG BIỂU HIỆN DƯỚI DẠNG VẬT CHẤT TRỰC TIẾP


A. CHỨNG MINH
I.Hoạt động lao động trong cơ quan hành chính nhà nước có nội dung đa dạng:
1.Đa dạng về lĩnh vực hoạt động:
Các cơ quan Hành chính thực hiện chức năng hành pháp, đưa pháp luật vào đời sống, thay mặt nhà nước quản lý hầu hết mọi mặt trong xã hội, trong xã hội có những loại nghề nghiệp gì thì hầu như trong cơ quan hành chính cũng có một bộ phận hoặc ít nhất là một cá nhân chuyên về hoạt động đó để có thể giúp cho cơ quan hành chính có thể giám sát, quản lý và ra các quyết định điều chỉnh khi cần.
 Ví dụ rõ ràng nhất là hoạt động của các cơ quan thẩm quyền riêng, thực hiện chức năng quản lí trên các lĩnh vực của ĐSXH
Bộ Công Thương là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công nghiệp và thương mại, bao gồm các ngành và lĩnh vực: cơ khí, luyện kim, điện, năng lượng mới, năng lượng tái tạo, dầu khí, hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp, công nghiệp khai thác mỏ và chế biến khoáng sản, công nghiệp tiêu dùng, công nghiệp thực phẩm và công nghiệp chế biến khác, lưu thông hàng hoá trong nước; xuất nhập khẩu, quản lý thị trường, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử, dịch vụ thương mại, hội nhập kinh tế - thương mại quốc tế, quản lý cạnh tranh, kiểm soát độc quyền, áp dụng các biện pháp tự vệ, chống bán phá giá, chống trợ cấp, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.
Bộ Giao thông vận tải là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về giao thông vận tải đường bộ, đường sắt, đường sông, hàng hải và hàng không trong phạm vi cả nước; quản lý nhà nước các dịch vụ công và thực hiện đại diện chủ sở hữu phần vốn của nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc Bộ quản lý theo quy định của pháp luật.
2. Đa dạng về phạm vi hoạt động:
Hoạt động quản lí HCNN có phạm vi rộng lớn, bao trùm từ trung ương tới địa phương. Mỗi vùng miền, địa phương lại có những đặc điểm khác nhau về điều kiện địa lí, chính trị-xã hội, này sinh nhiều vấn đề khác nhau trong công tác quản lí nên nhìn 1 cách tổng thể, hoạt động quản lí rất đa dạng, nó bao gồm nhiều loại công việc khác nhau để phục vụ tốt nhất lợi ích của người dân.
Ví dụ như ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh thì vấn đề quan tâm hiện nay là việc giảm ùn tắc giao thông và thực hiện các biện pháp quy hoạch đô thị. Còn ở các vùng núi, biên giới thì vấn đề đặc biệt quan tâm là việc nâng cao dân trí, chống lại các thế lực thù địch, phản động tìm mọi cách công kích, xúi giục người dân chống phá nhà nước.
Mặt khác, các cơ quan hành chính nhà nước là một hệ thống phức tạp, có số lượng đông đảo nhất, tạo thành một hệ thống thống nhất từ trung ương tới cơ sở. Hoạt động của mỗi cấp, mỗi ngành lại có sự khác nhau, tuân thủ những quy định về thẩm quyền quản lí theo pháp luật quy định.
Ví dụ như là cơ quan quản lí nhân sự trong cơ quan hành chính nhà nước, Bộ Nội vụ( cơ quan quản lí nhân sự chung) và Vụ tổ chức cán bộ ( cơ quan quản lí Nhân sự Trung ương) có sự phân chia về chức năng và quyền hạn. Cụ thể như về vấn đề chính sách, tiền lương thì:
-         Bộ Nội vụ:
 Hướng dẫn thực hiện quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về: chính sách, chế độ tiền lương (tiền lương tối thiểu; bảng lương; ngạch, bậc lương; chế độ phụ cấp; quản lý tiền lương và thu nhập); các chính sách, chế độ khác đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước từ Trung ương đến cấp xã; tiền lương lực lượng vũ trang và lao động hợp đồng trong các cơ quan nhà nước, tổ chức sự nghiệp nhà nước;
b) Hướng dẫn việc xếp ngạch, bậc lương đối với cán bộ, viên chức quản lý doanh nghiệp nhà nước, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sỹ lực lượng vũ trang khi được điều động, luân chuyển về cơ quan hành chính, sự nghiệp nhà nước;
c) Hướng dẫn, kiểm tra: việc thực hiện chính sách, chế độ tiền lương, phụ cấp, sinh hoạt phí và tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, lực lượng vũ trang và lao động hợp đồng trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Nhà nước; việc nâng bậc lương đối với cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật; việc xếp hệ số lương khi bổ nhiệm ngạch chuyên viên cao cấp và tương đương đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
Còn Vụ tổ chức cán bộ thì:
a. Quyết định tuyển dụng, nâng ngạch, chuyển ngạch, nâng bậc lương công chức, viên chức theo quy định của pháp luật
b. Xây dựng kế hoạch biên chế và quỹ tiền lương của cơ quan trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, tổ chức, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện sau khi được phê duyệt
c. Ban hành theo thẩm quyền hoặc đề xuất với cơ quan có thẩm quyền ban hành các chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong ngành……...
………….
3.Đa dạng trong từng hoạt động của người lao động trong 1 tổ chức:
Sự đa dạng trong nội dung lao động còn được thể hiện thông qua các nhóm hoạt động lao động của 3 nhóm người lao động trong các cơ quan hành chính nhà nước:
         -Cán bộ lãnh đạo, quản lí: bầu, bổ nhiệm theo nhiệm kì
         Là những lao động trực tiếp thực hiện chức năng lãnh đạo, quản lí bao gồm thủ trưởng đơn vị (chủ tịch, phó chủ tịch UBND, giám đốc, phó giám đốc Sở; trưởng phó các bộ phận trong cơ quan..)
         Thực hiện các nhiệm vụ: lựa chọn đào tạo, bố trí cán bộ, điều phối lao động, kiểm tra và điều chỉnh chu trình lao động, động viên tập thể lao động thực hiện kế hoạch hoạt động và giáo dục chính trị, tư tưởng văn hóa cho người lao động.
         Hoạt động của họ là hoạt động thực hiện các công việc chủ yếu trong quá trình quản lý mà vấn đề cốt lõi là các quyết định quản lý và tổ chức thực hiện các quyết định đó. Họ trực tiếp thực hiện các chức năng quản lí chun
         -Chuyên viên: tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch
           Các hoạt động lao động mang tính quản lý, không thực hiện các chức năng lãnh đạo trực tiếp mà thực hiện các công việc chuyên môn. Và có nhiều loại chuyên viên phân theo từng ngành nghề lĩnh vực. Họ thực hiện hoạt động cố vấn, hỗ trợ trực tiếp cho quá trình ra quyết định lãnh đạo của cán bộ và giúp tổ chức thực hiện và kiểm tra sự đúng đắn cuả các quyết định quản lí chung
         - Nhân viên thực hành, kĩ thuật nghiệp vụ: Họ tiến hành các công việc giản đơn, thường xuyên lặp đi lặp lại, mang tính chất thông tin kỹ thuật, phục vụ quản lý bao gồm:
Nhân viên làm công tác hạch toán, kế toán, thanh toán, thủ quỹ….
Nhân viên làm công tác hành chính, chuẩn bị tư liệu như nhân viên thư kí văn phòng, nhân viên lưu trữ…
Nhân viên làm công tác phục vụ kĩ thuật, nhân viên bảo vệ, lái xe…
Nhiệm vụ của nhân viên thực hành kỹ thuật – nghiệp vụ là: thực hiện thông tin ban đầu và xử lý chúng (hoàn thành các văn bản, bảng biểu, biểu tổng hợp, viết phiếu, sổ, phân loại, lưu trữ tài liệu…) truyền tin đến nơi nhận cũng như chuẩn bị và giải quyết các thủ tục hành chính đối với các loại văn bản khác nhau.
Nội dung lao động của ba nhóm người trên tạo nên sự đa dạng trong nội dung lao động của cơ quan Hành chính nhà nước, họ tiến hành các dạng lao động tương đối khác nhau, những lãnh đạo thực hiện ở cấp vĩ mô quản lý chung, các Chuyên viên thì thực hiện các hoạt động chuyên môn nhằm tham mưu, hỗ trợ cho cấp lãnh đạo quản lý. Còn các nhân viên thì tiến hành các hoạt động tác nghiệp thiên nhiều về chân tay hơn để hỗ trợ phục vụ cho 2 Nhóm người lao động trên.
Bên cạnh đó, hoạt động của từng công việc cũng bao gồm nhiều công việc khá nhau:
Ví dụ như:
Ví dụ như Công tác văn thư
-Tiếp nhận công văn, giấy tờ thuộc lĩnh vực của cơ quan hành chính nhà nước gửi đến cơ quan, và chuyển cấp có thẩm quyền giải quyết;
-Đầu mối gửi các công văn, giấy tờ, văn bản ra ngoài cơ quan hành chính;
-Tổ chức lữu trữ toàn bộ các hệ thống công văn, giấy tờ, hợp đồng, tài liệu liên quan;
-Theo dõi và chịu trách nhiệm quản lý lịch làm việc của cơ quan;
-Theo dõi chế độ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho nhân viên của cơ quan;
-Thu xếp in ấn, photocopy tài liệu khi cần thiết;
-….
          Hay công tác Công tác lễ tân
-Nghe và nhận cuộc gọi của các cá nhân, tổ chức khác liên hệ với cơ quan mình;
-Hỗ trợ cho Ban Lãnh đạo tiếp khách tại cơ quan( như các cuộc thăm viếng, hội họp giữa các nhà lãnh đạo các cấp trong tổ chức);
-Hỗ trợ cho các cuộc họp nội bộ của cơ quan( tham khảo ý kiến tập thể, đưa ra quyết định,…);
II. Hoạt động lao động trong cơ quan Hành chính nhà nước có nội dung khó xác định.
1.Khó xác định về chức năng, nhiệm vụ thực hiện công việc.
- Hoạt động lao động lao động trong cơ quan Hành chính Nhà nước thực hiện quản lý mọi ngành, mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội nên không thể xác định một cách cụ thể cho từng vị trí công việc phải thực hiện chức năng cụ thể gì. Mà chức năng, nhiệm vụ nàu chỉ được quy định một cách chung chung.
- Mọi hoạt động, các mối quan hệ, đối tượng trong xã hội luôn luôn vận động, biến đổi. Vì vậy, việc xác định chức năng, nhiệm vụ của từng vị trí công việc là rất khó khăn.
          Ví dụ:
Mới đây, những bất đồng xung quanh việc thanh tra sai thẩm quyền, thanh tra trùng lắp tại các dự án, công trình giao thông giữa Bộ GTVT và Bộ Xây dựng khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Thực tế những năm gần đây, rất nhiều đoàn thanh tra của Bộ Xây dựng đã vào thanh tra công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại các dự án của ngành GTVT, trong đó có cả các dự án do Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư lẫn các dự án do Bộ GTVT quyết định và các đơn vị thuộc Bộ GTVT thực hiện.
Lý do dẫn đến điều này do hiện nay có 2 cách hiểu và vận dụng trong công tác thanh tra. Cách hiểu thứ nhất cho rằng, Bộ Xây dựng và Thanh tra Bộ Xây dựng được phép thanh tra công tác đấu thầu đối với ngành GTVT. Căn cứ pháp lý này là theo Nghị định 46/2005/NĐ-CP quy định nội dung thanh tra chuyên ngành xây dựng, thực hiện thanh tra đối với tất cả các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện chính sách trong hoạt động xây dựng trong suốt quá trình thực hiện dự án.
Còn cách hiểu và vận dụng thứ hai thì thanh tra công tác đấu thầu đối với các dự án ngành GTVT không thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng, Thanh tra Bộ Xây dựng mà thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Thanh tra Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Điều này được quy định tại Luật Đấu thầu và Luật Thanh tra. Luật Đấu thầu quy định Bộ Kế hoạch và Đầu tư chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý Nhà nước về hoạt động đấu thầu.
2.Khó xác định về chuyên môn kỹ thuật, kỹ năng trong quá trình thực thi công vụ.
Hoạt động quản ly hành chính Nhà nước là hoạt động quản lý mọi lĩnh vực của đời sống xã hội: từ kinh tế, chính trị, văn hóa, tôn giáo, môi trường…Vì vậy, đòi hỏi người cán bộ, công chức trong hoạt động hành chính không chỉ đòi hỏi có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo đúng quy định của việc họ đảm nhiệm mà họ còn phải có các tiêu chuẩn khác về trình độ tổ chức, tâm lý, đạo đức để thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với nhiệm vụ được giao. Đặc biệt trong điều kiện của đời sống xã hội hiện đại, đội ngũ cán bộ công chức hành chính vừa phải biết nắm chắc trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng hành chính, tuân thủ các đồi hỏi nghiêm ngặt của hoạt động công vụ, nhưng đồng thời lại phải nhạy bén sáng tạo và biết tiếp thu các kiến thức, kỹ năng mới. Ở đây không chỉ đòi hỏi người công chức phát huy sự cần mẫm mà phải vươn tới sự năng động, sáng tạo.
           Sản phẩm của hoạt động quản ly hành chính  là các quyết định hành chính. Mà như chúng ta đã biết một quyết định quản lý được ban hành ra thuộc một lĩnh vực nào đó nó sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến rất nhiều lĩnh vực khác trong xã hội. Vì vậy đòi hỏi những người có thẩm quyền ban hành các quyết định quản ly không chỉ cần có kiến thức trong lĩnh vực mình quản lý mà còn phải có kiến thức bao hàm rất nhiều lĩnh vực khác trong xã hội để có thể lường trước những hệ quả mà quyết định quản ly đó có thể gây ra. Vì vậy, việc xác định kiến thức chuyên môn, kỹ năng cho một vị trí công việc trong hoạt động hành chính là rất khó khăn.
3.. Khó xác định về các tiêu chí, tiêu chuẩn cũng như công tác đánh giá năng lực, khả năng làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức.
 Các quá trình trong hoạt động lao động ở khu vực hành chính không được phân định một cách rõ ràng thành các quy trình cụ thể, một công việc có sự kết hợp của nhiều người, nhiều bộ phận khác nhau, thậm chí nhiều người đảm nhận một công việc nên rất khó đánh giá năng lực của từng cá nhân. Và kết quả đạt được cuối cùng đều được quy về người lãnh đạo trong nhóm hay tập thể nhất định.
Nhiều hoạt động của người lao động làm việc trong cơ quan quản lí hành chính nhà nước rất khó có thể lượng hóa thành những tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả, chất lượng. Nhiều sản phẩm mà cá nhân hay cơ quan quản lí hành chính nhà nước tạo ra chỉ có thể phát huy tác dụng sau vài năm (tác động của các chính sách). Do đó khó có thể đưa ra một hệ thống tiêu chí mang tính định lượng cụ thể
Nhiều vấn đề cần giải quyết trong cơ quan hành chính nhà nước mang tính liên ngành. Hiệu quả hay hoạt động tốt của một ngành chưa thể đem lại hiệu quả chung, thậm chí không đem lại hiệu quả. Nếu chỉ đánh giá một bộ phận hay một cá nhân có thể khó khăn để đưa ra quyết định đánh giá đúng.
III. Kết quả khó lượng hóa dưới dạng vật chất trực tiếp
1.Giải thích nghĩa:
Không biểu hiện dưới dạng vật chất trực tiếp nghĩa là không thể tính được bằng các số đo tự nhiên như chiếc, cái, thể tích, trọng lượng…
Ví dụ như lao động của 1 người thợ may biểu hiện dưới dạng vật chất bằng số lượng quần, áo người thợ đó may được trong 1 thời gian như ngày, tuần, tháng…
Lao động của người làm nghề mộc có thể tính được bằng số bàn, ghế, tủ… mà người đó làm được trong 1 khoảng thời gian hoặc tính bằng số khoảng thời gian mà người lao động hoàn thành 1 sản phẩm…..
2.Chứng minh:
Chứng minh cụ thể qua từng loại lao động:
- Hoạt động của cán bộ, lãnh đạo, quản lí:
Kết quả không thể lượng hóa, không thể tính bằng các số đo tự nhiên, quy ra một đơn vị đo lường nhất định
Cụ thể như việc động viên tập thể lao động thực hiện kế hoạch và giáo dục chính trị, tư tưởng, văn hóa cho người lao động.. không thể lấy 1 đơn vị đo lường nào để tính toán, xác định xem kết quả hoạt động này cao hay thấp, tốt hay xấu ( như không thể tính số nhân viên mà người lãnh đạo giáo dục được trong 1 ngày hoặc thời gian để người lãnh đạo có thể giáo dục 1 nhân viên như công việc của người thợ may) mà nó xác định bằng thái độ lao động của nhân viên, bản lĩnh chính trị của nhân viên.
Hay kết lao động của người lãnh đạo là quyết đinh trong quản lí. Để đánh giá được kết quả của hoạt động ra quyết định thì vấn đề là phải xác định được quyết định đó đã hợp pháp, hợp lí chứ, đã kịp thời và có tác dụng xử lí công việc đề ra chưa. Không thể đánh giá kết quả lao động của người lãnh đạo thông qua số lượng quyết định mà người lãnh đạo đó ban hành …
-Kết quả lao động của chuyên viên:
Hoạt động của chuyên viên là thực hiện việc cố vấn, hỗ trợ trực tiếp cho việc ra quyết định của cán bộ, lãnh đạo và  kiểm tra sự đúng đắn của các quyết định quản lí
Kết quả lao động của chuyên viên được đánh giá bằng chính chất lượng cuả quyết định quản lí và kết quả của việc thực thi quyết định ấy vào thực tiễn
-Nhân viên thực hành kĩ thuật-nghiệp vụ:
Thực tế, hoạt động của các nhân viên KT-NV phụ thuộc vào khối lượng công việc cần giải quyết, mức độ phức tạp của thông tin cần xử lí… Mà để xác định mức độ phức tạp của CV hành chính thì không thể đo lường được.
Nội dung của các công việc rất đa dạng, khó xác định cụ thể vì nó còn phụ thuộc vào các yếu tố khách quan khác (lao động của nhân viên văn thư phụ thuộc vào các giấy tờ, văn bản cần làm để giải quyết công việc, từng thời điểm thì cường độ công việc khác nhau…)
B. GIẢI THÍCH LÍ DO CỦA NHỮNG ĐẶC TRƯNG ĐÓ
1.Do mục tiêu của cơ quan HCNN:
-Thực hiện chức năng hành pháp nhằm thực thi pháp luật trên tất cả các lĩnh vực.
-Quản lí hành chính mang tính chất toàn diện
=>Nội dung hoạt động lao động đa dạng, khó xác định vì chính phạm vi, quy mô lớn như vậy
Mục tiêu của hoạt động trong cơ quan HCNN là lợi ích toàn dân, lợi ích của toàn xã hội
=> Sản phẩm của nền HC không phải là vật chất cụ thể mà là dịch vụ công đáp ứng nhu cầu của người dân. Nhưng để đánh giá sự hài lòng của người dân về các dịch vụ công thì không thể định lượng một cách dễ dàng, nó chịu tác động của rất nhiều các yếu tố khác nhau
 Hơn nữa, do đặc thù của các sản phẩm của hoạt động hành chính không phải là sản phẩm vật chất trực tiếp nên việc xác định kết quả đầu ra là điều không tưởng. Nó chỉ biểu hiện dưới sự thỏa mãn nhu cầu của người dân, mà mỗi người có một nhu cầu khác nhau, thỏa mãn được nhu cầu này sẽ dần tăng lên những nhu cầu bậc cao hơn.
=> Kết quả không biểu hiện dưới dạng vật chất trực tiếp
2. Xuất phát từ đặc điểm của cơ quan HCNN:
- Hoạt động của cơ quan HCNN được tiến hành ở nhiều cấp khác nhau từ việc đề ra chính sách vĩ mô, triển khai tổ chức thực hiện các chính sách đó, từ việc quản lí nhà nước đến tổ chức các loại dịch vụ công cho xã hội bao gồm các loại dịch vụ hành chính đến dịch vụ công ích.
=> Đa dạng về vị trí công việc, cấp bậc và chức năng của người lao động
3.Xuất phát từ đặc điểm của người lao động:
-Lớn về số lượng đầu mối và số lượng người lao động làm việc
-Lao động của cán bộ, công chức chủ yếu là lao động quản lí, lao động trí óc. Việc xác định thời gian hao phí cần thiết để hoàn thành công việc là hết sức phức tạp

Phạm vi, tính chất phức tạp của CV không thể quy về 1 đơn vị tiêu chuẩn để xác định chi phí thời gian nên  rất khó xác định nội dung công việc và kết quả lao động không biểu hiện dưới dạng vật chất trực tiếp.

Nhóm thực hiện:

Mai Đức Huỳnh
Vũ Thị Huyền
Phan Thu Huyền
Phạm Thị Khánh
Bùi Thị Hoàng Kim
Đỗ Thị Lâm
Trần Thị Bích Lai
Nguyễn Thị Mai Linh
Giáp Thị Hà Linh
Nguyễn Lương Linh

Nhận xét